Na današnji dan

19. avgust - Dogodilo se na današnji dan

Danas je Preobraženje, dan kada se, prema hrišćanskom predanju, Isus Hristos na visokoj gori Tavor preobrazio pred apostolima Petrom, Jakovom i Jovanom. "Njegovo lice zasjalo je kao sunce, a haljine njegove postadoše bele kao sneg", kaže predanje. U crkvama se toga dana osvećuje grožđe, a u narodu postoji verovanje da to voće ne treba jesti pre Preobraženja. Od tog dana obično prestaju velike vrućine, a noći postaju svežije, pa je i nastala izreka da se od tada "preobražava i gora i voda".

14. Umro rimski državnik Oktavijan Avgust, prvi rimski car, usvojen sin Gaja Julija Cezara. Tokom vladavine od 31. p.n.e. uveo novi oblik vladavine i administracije poznat kao principat, a Rimsko carstvo u njegovo vreme doživelo procvat u kulturi i umetnosti, "Zlatni vek".

636. Arapi u bici kod Jarmuka u Siriji pobedili vizantijsku vojsku i potom osvojili sve persijske oblasti koje je držala Vizantija.

1587. Sigismund III, sin švedskog kralja Džona III i Katarine Jagelo, postao kralj Poljske. Po očevoj smrti pripala mu i švedska kruna. Njegovo nastojanje da stvori uniju Poljske i Švedske izazvalo rat dve države, a posle poraza njegove vojske 1598. primoran da se odrekne nasledstva na švedski presto.

1601. Ubijen rumunski nacionalni junak Mihajlo Hrabri, gospodar Vlaške od 1593, a kasnije Transilvanije i Moldavije. Uz pomoć rimsko-nemačkog cara Rudolfa oslobodio zemlju od Turaka. Ubijen po nalogu carskog generala Baste.

1691. Austrijanci pod komandom Ludviga Badenskog potukli Turke kod Slankamena i naneli im teške gubitke. U bici poginuo i veliki vezir Mustafa Čuprilić.

1819. Umro škotski inženjer i fizičar Džejms Vat, izumitelj parne mašine 1765. Uveo jedinicu za merenje snage, koju je nazvao "konjska snaga". U Sohou kod Birmingema 1782. osnovao prvu fabriku parnih mašina.

1871. Rođen američki pilot i konstruktor aviona Orvil Rajt, koji je 1903. s bratom Vilburom, u avionu njihove izrade, izveo prvi let u istoriji vazduhoplovstva.

1878. Posle žestokih uličnih borbi, austrougarske trupe ušle u Sarajevo i uspostavile svoju upravu. Odlukom Berlinskog kongresa 13. jula Austro-Ugarska dobila pravo da na 30 godina okupira Bosnu i Hercegovinu, a 1908. je anektirala.

1883. Rođena francuska modna kreatorka Gabrijela Koko Šanel, koja je gotovo šest decenija suvereno vladala pariskom visokom modom.

1910. U Cetinju puštena u rad prva električna centrala u Crnoj Gori. Svečano puštanje u rad centrale organizovano povodom krunisanja kralja Nikole. Struja iz te centrale služila za osvetljenje Dvora, Zetskog doma, glavne cetinjske ulice i nekoliko kuća viđenijih Crnogoraca.

1929. Umro ruski koreograf i režiser Sergej Pavlovič Đagiljev, osnivač grupe "Ruski balet", koja je sa izuzetnim uspehom nastupala od 1909. do 1929. Posebno oduševljenje izazivale njegova izvođenja baleta "Posvećenje proleća" i "Žar-ptica" Igora Stravinskog.

1936. Pripadnici Frankove civilne garde u Granadi, na početku Španskog građanskog rata, steljali Federika Garsiju Lorku, jednog od najvećih španskih pesnika.

1942. Britanske i kanadske trupe izvele desant na francusku luku Đep, gde su, uz velike gubitke, razorile nemačke vojne objekte. Od oko 6.000 savezničkih vojnika više od 4.000 poginulo, ranjeno ili zarobljeno.

1945. U Vijetnamu pod rukovodstvom Ho Ši Mina i oslobodilačkog pokreta "Vijetmin" počela "avgustovska revolucija" protiv francuskih kolonijalnih trupa.

1946. Rođen američki državnik Bil Klinton, koji je kao kandidat Demokratske stranke biran za predsednika SAD u dva mandata, 1992. i 1996.

1953. U vojnom udaru, uz podršku SAD, zbačen iranski premijer Mohamad Mosadek, a šah Mohamad Reza Pahlavi vratio se iz egzila u Italiji da preuzme vlast.

1960. Pilot američkog špijunskog aviona U2, oborenog iznad sovjetske teritorije Geri Pauers, osuđen na 10 godina zatočeništva. Pauers se spasio iskakanjem iz aviona, ali potom uhapšen i osuđen, a 1962. razmenjen za jednog sovjetskog špijuna.

1979. Ruski kosmonauti Vladimir Ljakov i Valerij Rjumin vratili su se na Zemlju vasionskim brodom "Sojuz 34" posle rekordnih 175 dana provedenih u svemiru.

1991. U SSSR izveden državni udar kojim su pristalice tvrde linije pokušale da zbace sa vlasti Mihaila Gorbačova, tvorca "glasnosti" i "perestrojke". Ključnu ulogu u suzbijanju udara odigrao tadašnji predsednik Rusije Boris Jeljcin, koji je potom postao Gorbačovljev glavni politički rival.

1995. U saobraćajnoj nesreći na Igmanu, blizu Sarajeva, poginuli izaslanik SAD za prostor SFRJ Robert Frejžer i tri njegova saputnika.

1996. Šest ruskih, francuskih i američkih kosmonauta, uključujući Klodi Andre Deze, prvu Francuskinju u kosmosu, koja je tog dana na rusku kosmičku stanicu stigla ruskom raketom "Sojuz U", srelo se na ruskoj kosmičkoj stanici "Mir".

1999. Ispred zgrade Skupštine Jugoslavije održan jedan od najvećih opozicionih mitinga na kojem su zatražene demokratske promene u Srbiji i smenjivanje predsednika SRJ Slobodana Miloševića.

2000. Posmrtni ostaci, za koje se veruje da potiču od 14 Amerikanaca koji su proglašeni nestalima u Korejskom ratu, vraćeni američkim vojnim vlastima.

2001. Najmanje 50 ljudi poginulo u podzemnoj eksploziji metana i ugljene prašine u Ukrajini.

2003. U bombaškom napadu na sedište Ujedinjenih nacija u Bagdadu poginule 23 osobe, među njima izaslanik Ujedinjenih nacija za Irak Seržo Viero de Melo. Odgovornost za napad preuzela Al Kaida.

Share this article

Ostavite vaš komentar i ovde...

Još vesti iz kategorije...

Newsletter

Prijavite se na Newsletter i dobijajte najnovije vesti u vaš inbox
Top