Na današnji dan

27. maj - Dogodilo se na današnji dan

1358. Hrvatsko-ugarski kralj Ludovik I uručio gradu Dubrovniku Višegradsku povelju, kojom je Dubrovačka komuna dobila samoupravu, uz obavezu plaćanja godišnjeg danka i pružanja pomorske pomoći novom gospodaru.

1564. Umro švajcarski teolog francuskog porekla Žan Kalvin, vođa frakcije protestantizma u Ženevi, kalvinizma, koji je imao brojne pristalice u evropskim zemljama, posebno u Francuskoj, i izazvao velike društvene potrese. Njegovo delo "Temelji hrišćanstva" postalo priručnik protestantske teologije.

1679. Engleski parlament usvojio "Habeas Corpus Act", zakon koji štiti građane od nezakonitog hapšenja i utamničenja. Osnovni principi tog zakona kasnije ugrađeni u Istav SAD.

1703. Ruski car Petar Veliki osnovao novu prestonicu Rusije na ušću reke Neve u Baltičko more, Sankt Peterburg. Glavni grad Rusije bio do 1918.

1806. Francuska vojska ušla u Dubrovnik, čime je Dubrovačka Republika izgubila viševekovnu nezavisnost, mada je formalno ukinuta 31. januara 1908. kada je pripojena Kraljevini Italiji.

1840. Umro italijanski virtuoz na violini i kompozitor Nikolo Paganini, čijoj su veštini savremenici pridavali magične moći. Kao kompozitor se proslavio sa šest violinskih koncerata.

1860. Đuzepe Garibaldi, u pohodu za ujedinjenje Italije, zauzeo Palermo na Siciliji.

1868. U Mostaru rođen srpski pesnik Aleksa Šantić, autor antologijskih pesama "Ostajte ovdje", "Emina", "Veče na školju". Pripadao “Mostarskom krugu” oko književnog lista "Zora", koji je pokrenuo s Jovanom Dučićem i Svetozarom Ćorovićem.

1878. Rođena američka igračica irskog porekla Isidora Dankan, začetnik modernog baletskog pravca u kojem dominira slobodan igrački pokret. Poznata i po ljubavnoj romansi s ruskim pesnikom Sergejom Jesenjinom.

1905. U rusko-japanskom ratu ruska flota doživela težak poraz u bici kod Cušime, izgubivši 26 od 45 brodova.

1909. Rođen srpski istoričar umetnosti Svetozar Radojčić, profesor Filozofskog fakulteta u Skoplju i Beogradu, član Srpske akademije nauka i umetnosti.

1910. Umro nemački bakteriolog Robert Koh, jedan od osnivača bakteriologije, dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1905. Bacil tuberkuloze otkrio 1882, izolovao i bacil antraksa i pronašao izazivača kolere.

1923. Rođen američki diplomata nemačkog porekla Hajnc Alfred Kizinger, poznat kao Henri Kisindžer, jedna od vodećih ličnosti u posleratnoj američkoj diplomatiji. Bio savetnik za nacionalnu bezbednost, državni sekretar, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1973. Zaslužan za otopljavanje odnosa SAD i SSSR i Kine i za uspeh mirovnih pregovora s Vijetnamom.

1937. U San Francisku u saobraćaj oušten "Golden gejt", jedan od najvećih mostova na svetu.

1941. Britanska mornarica, uz pomoć avijacije, u Drugom svetskom ratu potopila nemački ratni brod "Bizmark". Poginulo oko 2.300 osoba.

1942. U okupiranoj Čehoslovačkoj smrtno ranjen šef Gestapoa Rajnhard Hajdrih. Njegova smrt 4. juna izazvala talas represalija protiv stanovništva u Češkoj i Moravskoj.

1960. U Turskoj vojnim udarom oborena vlada Adnana Menderesa. Vlast preuzeo Komitet nacionalnog jedinstva s generalom Kemalom Girselom na čelu.

1964. Umro indijski državnik Džavaharlal Nehru, prvi premijer nezavisne Indije i jedan od osnivača Pokreta nesvrstanih zemalja.

1988. Sirijske trupe ušle u južna predgrađa Bejruta i okončale tronedeljene ulične borbe rivalskih muslimanskih šiitskih milicija.

1992. U redu za hleb u centru Sarajeva od eksplozije granate poginulo 16 osoba, a 144 povređene.

1993. U eksploziji automobila-bombe ispred galerije Ufici u Firenci pet osoba poginulo, a kolekcija galerije ozbiljno oštećena.

1997. NATO i Rusija potpisali "Osnivački akt o međusobnoj saradnji", kojim je formiran zajednički Stalni savet NATO-Rusija, za konsultacije o evropskoj bezbednosti.

1997. Šefovi diplomatija Hrvatske i Jugoslavije Mate Granić i Milan Milutinović u Zagrebu potpisali konzularnu konvenciju kojom se uređuje status diplomatskih predstavništva.

1999. Medjunarodni sud za ratne zločine u Hagu optužio predsednika Jugoslavije Slobodana Miloševića i još četiri funkcionera Jugoslavije i Srbije za zločine protiv čovečnosti i ratne zločine na Kosovu.

2001. U Japanu održan prvi referendum na temu energetike. Stanovnici sela Kariva, u kojem se nalazi najveća nuklearna elektrana na svetu, izjasnili se protiv korišćenja recikliranog plutonijuma u njenim postrojenjima.

Tagovano
Share this article

Ostavite vaš komentar i ovde...

Još vesti iz kategorije...

Newsletter

Prijavite se na Newsletter i dobijajte najnovije vesti u vaš inbox
Top