Na današnji dan

12. januar - Dogodilo se na današnji dan

812. Izaslanici vizantijskog cara Mihaila I Rangabe sklopili mir u Ahenu s franačkim carem Karlom Velikim posle više od decenije rata Vizantije i Franačkog carstva. Jedan od uzroka rata bio papino krunisanje Karla Velikog zbog oslonca u Franačkom carstvu.

1519. Umro Maksimilijan I, nemački kralj od 1493. i rimsko-nemački car od 1508, kada je tu titulu uzeo uz pristanak pape Julija II, mada ga papa nikada nije krunisao. Od tada su nemački kraljevi odmah po izboru za kralja uzimali carsku titulu. Tokom njegove vladavine Habsburgovci su ženidbenim vezama postali najmoćnija dinastija u Evropi.

1628. Rođen francuski pisac Šarl Pero, autor čuvene zbirke bajki "Vilinske priče", koja sadrži širom sveta poznate bajke "Mačak u čizmama", "Crvenkapa", "Plavobradi", "Uspavana lepotica".

1755. - Carica Jelisaveta otvorila je prvi ruski univerzitet.

1773. - U Čarlstonu je otvoren prvi muzej u SAD.

1829. Umro nemački pisac Fridrih fon Šlegel, najznačajniji teoretičar nemačkog romantizma. S bratom Vilhelmom uređivao glavni romantičarski časopis "Aneteum". Pored radova o antičkoj književnosti, pisao eseje, pesme i pripovetke, a u romanu "Lucinda" propagira romantičarsku ideju slobodne ljubavi. Njegova "Istorija stare i nove književnosti" jedan od prvih pregleda cele svetske literature.

1876. Rođen američki pisac Džon Grifit, poznat kao Džek London, jedan od najčitanijih u prvoj polovini XX veka. Napisao oko 50 pripovedaka i romana među kojima su najpoznatiji "Zov divljine" i "Beli očnjak".

1878. - Rođen je Ferenc Molnar, mađarski književnik, jedan od tvoraca modernog mađarskog publicističkog stila. Naročito je poznat kao pisac pozorišnih komada, koji se zbog izvanredne tehnike, duhovitosti i efekata prikazuju u celom svetu. Glavna dela: roman "Dečaci Pavlove ulice" i pozorišna legenda "Liliom" (oba se ubrajaju u klasična dela mađarske književnosti). Umro je 1952. godine.

1879. - Počeo je rat između Britanaca i plemena Zulu.

1899. Rođen švajcarski biohemičar Paul Herman Miler, koji se bavio istraživanjem zaštite biljaka. 1939. otkrio insekticidno delovanje DDT-ja. Dobitnik Nobelove nagrade za medicinu 1948.

1932. - Izabrana je prva žena senator u američkom kongresu. Bila je to Ophelia Wyatt Caraway.

1942. - Italijanski guverner okupirane Crne Gore u Drugom svetskom ratu, general Pircio Biroli, naredio je da se za jednog ubijenog ili ranjenog oficira strelja 50, a za podoficira ili vojnika 10 civila.

1948. - Otvoren je prvi hipermarket u Velikoj Britaniji.

1953. Skupština Jugoslavije usvojila novi Ustav. Ukinuto Veće naroda i formirano Veće proizvođača, čime je izgubljeno nacionalno obeležje institucionalne skupštinske strukture.

1964. U Zanzibaru, mesec dana po sticanju nezavisnosti, sultan zbačen sa vlasti i proglašena republika s predsednikom Abeidom Karumeom. Četiri meseca kasnije Zanzibar se ujedinio s Tanganjikom u Tanzaniju.

1976. Umrla engleska književnica Agata Kristi, čuvena autorka kriminalističkih romana. Napisala 79 romana i zbirki kratkih priča, koje su prodate u dve milijarde primeraka širom sveta i prevedene na više od 50 jezika, a njena drama "Mišolovka", prikazana prvi put 1952, imala je preko 20.000 izvođenja na londonskom Vest endu i najduže izvođena predstava na svetu.

1977. Izraelci masovnim demonstracijama izrazili protest zbog odluke Francuske da pusti na slobodu Abua Dauda, vođu palestinskih terorista koji su 1972. izvršili masakr nad izraelskim atletičarima na Olimpijskim igrama u Minhenu.

1981. - Na televiziji ABC prvi put je emitovana kultna sapunica "Dinastija", sa Džoan Kolins u glavnoj ulozi.

1990. - U Rumuniji je zabranjen rad Komunističke partije. To je prva zemlja bivšeg Varšavskog pakta u kojoj se to dogodilo.

1991. Kongres SAD odobrio predsedniku Džordžu Bušu upotrebu vojne sile radi prisiljavanja iračke armiju da napusti Kuvajt.

1992. Vlada Alžira dan posle ostavke šefa države Bendžedida Šadlija odložila drugu rundu parlamentarnih izbora, obrazloživši to nemogućnošću nastavljanja izbornog procesa. Na izborima vodio islamski Front nacionalnog spasa. Islamisti se potom prihvatili oružja i u narednim godinama ubijeno više desetina hiljada Alžiraca.

1993. Komeserijat Ujedinjenih nacija za izbeglice saopštio da je 1992. u svetu bilo više od 18,5 miliona izbeglica. Broj izbeglica povećan za 3,5 miliona u odnosu na 1991, a tri miliona raseljeno i izbeglo sa teritorije SFRJ.

1995. - Savet bezbednosti UN produžio je za još sto dana delimičnu suspenziju sankcija Saveznoj Republici Jugoslaviji.

1996. Prve ruske jedinice u sastavu Ifora stigle su u Bosnu i Hercegovinu, u prvoj zajedničkoj vojnoj misiji s trupama SAD i ostalih zapadnih zemalja posle Drugog svetskog rata.

1998. Devetnaest evropskih država potpisalo dokument o zabrani kloniranja ljudskih bića.

1998. U Beogradu počeo štrajk "Gradskog saobraćajnog preduzeća". Prvi put u stogodišnjoj istoriji javnog prevoza na beogradske ulice nije izašlo nijedno vozilo GSP. Štrajk trajao šest dana.

2002. U 82. godini umro Sajrus Vens, državni sekretar u administraciji predsednika SAD Džimija Kartera. Jedan od autora mirovnog plana za Bosnu i Hercegovinu 1993, koji su bosanski Srbi odbili.

2003. Umro bivši argentinski vojni diktator, general Leopoldo Galtijeri, koji je 1982. Argentinu uveo u rat s Velikom Britanijom oko Foklandskih ostrva.

Tagovano
Share this article

Ostavite vaš komentar i ovde...

Još vesti iz kategorije...

Newsletter

Prijavite se na Newsletter i dobijajte najnovije vesti u vaš inbox
Top